Për 6 muaj, 26 fëmijë me kancer

Autori:Avdyl Pajaziti

Trupi i njomë është shtrirë në krevatin spitalor, duke u shkëputur me muaj e vite nga lodrat, shokët e shkolla. Disa nga ta ende pa marrë mirë hapat e parë, të bëjnë ecjen e parë, po sprovohen nga sëmundjet kancerogjene.

Vetëm brenda tetëmujorit të këtij viti, 26 fëmijë kosovarë janë prekur nga sëmundjet malinje, kurse 50 për qind të tyre janë diagnostifikuar me leukemitë akute limfoblastike.

Ndërmjet vdekjes e shpresës për jetë, këta fëmijë gjenden në duart e prindërve dhe mjekëve në Repartin Hemato-Onkologjik të Klinikës së Pediatrisë.

Por, jo dhe nën kujdesin e duhur të Qeverisë. Përtej dashurisë së prindërve dhe dhimbjes për ta që me ditë dhe net ju qëndrojnë pranë, sipas prindërve nuk mund të shkojë askush, por shteti duhet të kujtohet më shumë për këta fëmijë të dërrmuar nga sëmundja e prindërit e dërrmuar dhe ekonomikisht.

Zogj, kafshët e dashura për ta, e lule…, është ambienti që i pret që në hyrje të Repartit të Hemato-Onkologjisë në Klinikën e Pediatrisë, fëmijët e prekur nga llojet e kancerit, e  sipas prindërve mjekët janë të mirë, por barnat mungojnë.

Premtimet e harruara të Thaçit

Ndonëse më 20 mars të vitit 2014, gjashtë ditë pasi ka marrë vendimin për ndarjen e 5.5 milionë eurove për fëmijët, të cilët vuajnë nga kanceri dhe leukemia, ish-kryeministri i Kosovës, Hashim Thaçi, i bën vizitë fëmijëve që trajtohen në Repartin e Hemato-Onkologjisë në Klinikën e Pediatrisë në QKUK dhe siguron mjekët dhe prindërit e këtyre fëmijëve se Qeveria e Kosovës do të krijojë kushte edhe teknike, por edhe profesionale për trajtimin dhe shërimin e të sëmurëve, gjendja nuk ka ndryshuar.

Pak kush nga kabineti qeveritar sot mund të kujtohet për ta.

Fondi pesëmilionësh i dedikuar për këtë kategori të fëmijëve nuk po ndihmon. Thaçi pati siguruar mjekët dhe prindërit e këtyre fëmijëve se Qeveria e Kosovës do të krijojë kushte edhe teknike, por edhe profesionale për trajtimin dhe shërimin e të sëmurëve.

Mirëpo, tash prindërit në mungesë të kushteve zakonisht zgjedhin destinacion Beogradin për të verifikuar diagnozën apo për të gjetur shërimin e fëmijëve.

D.S., katër vjet e gjysmë, po trajtohet në këtë Repart. Për të është një ditë më ndryshe.

Në vizitë kanë ardhur dy vëllezërit e tij më të mëdhenj që shumë pak vërehet se kanë dallim në moshë. Ata i hidhen së pari në përfaqim, pastaj në shtrat duke i treguar diçka nga bota fëmijërore, nga ndodhitë e përditshme për t’ia ndryshuar pak disponimin.

Hyjnë në borxhe për t’ia blerë terapinë fëmijëve

Vogëlushi D. vërehet më mirë në disponim, atij iu kompletua ambienti familjar brenda dhomës së vogël së Repartit, ku qëndron i shtrirë. Prindërit e tij rrëfejnë jo pak peripeci që ai të mos ndahet nga familja, nga kjo botë. Kanë hyrë edhe në borxh për t’i blerë ilaçet për sëmundjen nga e cila vuan biri i tyre.

Sakrifica e prindërve kosovar sot tejkalon parashikimin njerëzor. M.S. e ëma e tij tregon se në familje nuk kanë të ardhura të rregullta. Burri i saj nuk ka punë të rregullt.

Ata janë detyruar të hyjnë në borxh për të blerë një ilaç prej 1200 eurosh terapi për të birin që i është dhënë në Repart.  “Ekonomikisht jemi siç e dini dhe vetë me rrogë këtuhit ma. Burri punon herë pas here privat, punë të rregullt jo. 1200 euro në terapi kemi marrë borxh”, thotë e ëma. Historia e blerjes së ilaçit tregon se institucionet qeveritare kanë dështuar të ofrojnë ndihmë financiare për këta fëmijë. I ati thotë se mjekëve nuk mund t’iu hyjnë në hak në këtë Repart. Sipas tij, analizat e bëra në këtë Repart kanë rezultuar të njëjta me ato që ia ka dërguar dhe janë hulumtuar dhe nga mjekët në Beograd, Zvicër, Londër…Por, thotë se pati problem kur puna erdhi tek terapia.

“Ilaçin e blen në parking nga persona të panjohur” 

“Mjekët si këtu, si jashtë njëjtë, sepse i kemi çuar analizat, mjekët janë të mirë dhe punojnë mirë, por terapia kur duhej t’ia japim ishte tmerr. Më tmerr nuk ka ku shkon se kur blen t’i ilaç në parking të kerreve dhe nuk di ku e merr, çka merr. E shet banesën del me qira ia blen e shëron, por kur vjen blen ilaçe që nuk e di as çka janë është zor”, thotë ai për gazetën, pa dashur të identifikohet me emër.

Ai tregon se ka bërë kërkesën për terapi, por nuk ka ardhur.

“Mjeku na tha nuk ka terapi spitali. Ai më tha gjendu vetë si të mundesh e sillma ilaçin t’ia japë fëmijës”, thotë ai dhe tregon sesi mblodhi në farefis 1200 euro dhe e bleu ilaçin nga një njeri në parking që nuk ia dha as emrin.

“Barin që bleva duhet të ruhet në frigorifer se ka dhe efekte anësore e unë e bleva në parking, që as emrin s’ia di personit që ma shiti, ia dhashë 1200 euro, nga 400 euro për 10 gramë. I kërkova faturë të më sigurojë që me të pastaj të bëjë kërkesë në Ministri të Shëndetësisë që nesër vjen fondi e të m’i kthejnë të hollat, por nuk ka faturë, as identitet nga kush e blen”.

Ai thotë se bari ishte në rregull kur ia dha mjeku. Mirëpo, tregon se prindërit gjenden në hall të madh e, sipas tij, për këtë ka faj Qeveria që nuk siguron ilaçet.

I dërgojnë fëmijët edhe në Beograd

A.Q. thotë se të birin po e trajton tash e tre vjet e gjysmë. Si prindërit tjerë e ka vështirë të mendojë të keqen. Ajo beson tek mjekët në këtë Repart, por po nga mjekët thotë se erdhi në këtë gjendje i biri. “Im bir sapo lindi në Spitalin e Mitrovicës qante pa pushim.

Ashtu disaditësh e dërgova prapë tek mjekët e më thanë është ‘fëmijë i shtirë’ apo ka ‘mësysh’. Unë e dija se ai ka diçka se qante vazhdimisht, ai ishte i sapolindur si mund të ishte i shtirë.

Pas nëntë muajve e kam sjellë në Prishtinë dhe është identifikuar se ka sëmundje të rëndë”, thotë ajo.
Tregon se ka dërguar të birin dhe në Beograd.

“E kam çu dhe në Beograd, i shajke mjeku serb këta mjekët shqiptarë se çfarë gjendje e kanë pru fëmijën”, thotë ajo.

“Sapo filloj të flasë pak, e rroku sëmundja e hupi dhe ato fjalë çka dinte”. Ai ka katër vjet e gjysmë dhe mbahet edhe në aparatin e frymëmarrjes në Repartin e Hemato-Onkologjisë në Klinikën e Pediatrisë, ku ajo thotë se ka gjetur prehje tek kujdesi i mjekëve ndaj tij.

Prindërit kosovarë asnjëherë nuk mendojnë për padi ndaj mjekëve tjerë që ua dëmtojnë fëmijët. A.Q. e shpjegon se s’kanë zgjidhje tjetër.

Ajo thotë se kushtëzohen të bëjnë padi me fëmijët që vuajnë nga këto sëmundje, pasi që, sipas saj, jeta e fëmijëve dhe prindërve ndërlidhet me spitalet, me mjekët.

Sivjet 26 fëmijë me sëmundje malinje

Shefja e Repartit të Hemato-Onkologjise, Violeta Grajçevci-Uka, thotë për “Zërin” se këtë vit, prej janarit deri në qershor, janë të prekur 26 fëmijë si raste të reja me sëmundje malinje.

“50 për qind e përbëjnë leukemitë akute limfoblastike. Shumica e këtyre fëmijëve kanë filluar trajtimin në fazën e induksionit (në fillim). Grajçevci -Uka thotë se fëmijët më së shumti janë të prekur nga leukemitë akute limfoblastike, tumoret e gjëndrave limfatike dhe tumoret e trurit. Ajo thotë se këtyre fëmijëve iu ofrohet trajtim adekuat me kemioterapi, duke i përdorur protokollet bashkëkohore siç i përdorin edhe vendet në Evropë. Por, për t’iu ofruar ndihmën e duhur mjekësore këtyre fëmijëve, ajo e thekson të domosdoshme të rregullohet infrastruktura e Repartit, mirëmbajtja, sigurimi i aparaturave për diagnostifikimin sa më të hershëm të sëmundjeve malinje te fëmijët, sigurimi i vazhdueshëm me citostatik, trajnimet e vazhdueshme të stafit (mjekëve dhe infermierëve)”.

Grajçevci-Uka thotë se duhet të plotësohen kushtet në Repart në mënyrë që këtyre pacientëve t’iu sigurohet tretman sa më adekuat dhe sa më pak pacientë të dërgohen jashtë vendit për shërim.

“Duhet të zgjerohet shërbimi i mënyrës së diagnostifikimit sa më të shpejtë dhe bashkëpunimi me qendrat tjera që janë hallkë kyçe në trajtimin e këtyre rasteve”, thotë ajo.

Sa i përket shfrytëzimit të Fondit prej 5 milionë eurosh dedikuar fëmijëve të sëmurë me kancer, ajo thotë se kanë dhënë rekomandimet për trajtimin e pacientëve që duhet të trajtohen jashtë Kosovës.

Sipas raportit të Koalicionit të OJQ-ve për Mbrojtjen e Fëmijëve, KOMF, mbi trajtimin e fëmijëve të prekur me leukemi, nuk ka buxhet të mjaftuar për të siguruar ilaçet dhe si pasojë e këtij problemi shpeshherë Reparti është përballur me raste të dukshme, të cilat në mënyrë të paorganizuar kanë kërkuar para për shërim jashtë Kosovës.

“Problematikë ngelet decentralizimi i buxhetit për Shërbimin Spitalor Klinik Universitar në Kosovë16. Ka paqartësi rreth çështjes së rimbursimit të ilaçeve nga ana e Ministrisë së Shëndetësisë, ngase kjo fundit nuk ka arritur asnjëherë të rimbursojë ilaçet për pacientët e sëmurë nga leukemia. Si zgjidhje për këtë shihet mundësia e shtimit të buxhetit aktual për ilaçet, si dhe vënia e ilaçeve onkologjike nën përgjegjësinë e vetë klinikave”, thuhet në raport.

Vërejtje:

Ju keni të drejtë ta riprodhoni tekstin tonë, por me kusht që ta citoni burimin e Gazeta Fjala dhe kur ta publikoni shkrimin, ta integroni linkun e artikullit siç vijon: https://gazetafjala.com/per-6-muaj-26-femije-me-kancer/

Në të kundërtën, ne do të raportojmë tek organet kompetente si dhe pranë Facebook për shkelje të të drejtës autoriale, gjë që sanksionohet nga Facebook dhe mund të ketë pasoja të rënda për faqen tuaj Facebook. Ju faleminderit për vëmendjen si dhe bashkëpunimin.

Redaksia e Gazetës Fjala