Këmbëngulësia e një maturanti

Autori:Avdyl Pajaziti

Nuk ka si ai . Kot e ke veç lodhesh se nuk mundesh me ia gjetur shoqin . E kemi profën  më të mirë të shkollës . Në orën e tij e ndiejmi vetën se jemi në shkollë . Zëri dhe sjellja e tij na disponon të gjithëve dhe na jep vullnet për të mësuar . Kurrë nuk ka larguar nxënës nga ora e as nuk ka shënuar vërejtje në ditar . Nuk e nënçmon e as nuk ofendon asnjë nxënës . Miza ndihet në klasë në orën e tij , e në shumicën e lëndëve tjera në orë të mësimit klasa bëhet mulli nga zhurma dhe mos interesimi i jonë për mësim se profat e këtyre lëndëve nuk na japin kurrfarë vullneti për të mësuar se janë tepër të papërshtatshëm për mësim me sjelljet e tyre  ” . Ky ishte një përshkrim që i bëri profesorit të tij të Kimisë , Shemsedin Zogaj , maturanti Mërgim Gara , nxënës i gjimnazit ” Hivzi Sylejmani ” në Fushë-Kosovë , në gjysmën e dytë të marsit që kaloi , tek po bisedoja me të . Ai ishte tepër këmbëngulës në mendimin e vet dhe fliste me respekt të madh për mësimdhënësin në fjalë .

Në qoftë se e vërejmë me syrin profesional deklarimin e këtij maturanti , atëherë dalim te problemi i marrëdhënieve mësimdhënës-nxënës , të njohura në shkencat e mësimdhënies , e të cilat janë një shprehje e vërtetë e demokracisë , duke filluar nga fronti kryesor i punës së tyre e atë pikërisht nga procesi mësimor . Problemi i këtyre marrëdhënieve ka edhe bazën e vet psikologjike . Nxënësi , duke hyrë në një sistem lidhjesh shoqërore , përpiqet të konfirmohet në kolektiv dhe në marrëdhëniet me mësimdhënësin .Sigurisht , se janë me rëndësi vetëdija dhe ndjenjat , të cilat shumë herë përcaktojnë edhe motivet e veprimtarisë së nxënësve . Prandaj , këto marrëdhënie duhet të ndërtohen në mënyrë që të zgjojnë interesin e nxënësve për veprimtari .

Karakteri i vetëdijshëm dhe metoda e bindjes shprehin orientimin e të gjithë punës dhe të marrëdhënieve mësimdhënës-nxënës , për një bashkëpunim të lirë dhe të ndërgjegjshëm , për zbatimin e detyrave dhe të drejtave te të dy palëve . Figura e mësimdhënësit , personaliteti i tij i lartë , horizonti , parimësia , vëmendja dhe dashuria për nxënësit nuk kanë asnjë element të përbashkët me fetishizmin burokratik të vendimeve dhe të rregullave me veprimtarinë e gënjeshtërt , me frikën apo me lëshimet liberale . Kërkesa e mësimdhënësit ka karakter objektiv , të drejtë , ajo shpreh detyrën dhe dëshirën e tij . Këmbëngulja e tij në kërkesa të arsyeshme ndaj nxënësve është kusht kryesor i pozitës së tij të drejtë .

Roli udhëheqës i mësimdhënësit i jep orës së mësimit një organizim të vërtetë shkencor , kur në bashkëpunim me nxënësit , realizohen me cilësi procesi i përvetësimit të njohurive , formimi i shkathtësive dhe shprehive . Prandaj , themi se ora e mësimit karakterizohet nga një organizim i plotë , me veprimtari të përbashkëta të dy anshme mësimdhënës-nxënës , me disiplinë shkencore nga të dy palët , me kërkesa rigoroze për rendiment dhe cilësi . Pra në marrëdhëniet e tij me nxënësit , mësimdhënësi duhet të ruhet nga të dy krahët , si nga liberalizimi pedagogjik , ashtu dhe nga konservatorizmi pedagogjik .

Mësimdhënësi i mirë e di se disiplina e ndërgjegjshme në orët e mësimit nuk mund të vendoset me të bërtitura , as me ndëshkime ( me shkrime vërejtjesh në ditar , apo largime të nxënësve nga ora e mësimit ) , as me frikën e notës , as me kërcënime ( rrahje brutale e nxënësve- dukuri kjo që është mjaft e shpeshtë nëpër shkollat tona ) . Duke qenë një front i përbashkët procesi mësimor , mësimdhënësi respekton personalitetin e nxënësve . Njohja e njëri-tjetrit , jo vetëm në procesin mësimor , por edhe jashtë tij , krijimi i ndjenjës së barazisë , të bashkëpunimit , kundër ndjenjës së madhështisë dhe superioritetit , krijojnë besim të ndërsjellët mes tyre .

Marrëdhëniet mësimdhënës-nxënës në procesin mësimor , përfshijnë tërë strukturën e orës së mësimit , kontrollin e nivelit të njohurive , shpjegimin e lëndës së re , përforcimin , duke patë një fushë mjaft të gjerë për veçoritë e tyre . Pra , respekti për nxënësin duhet filluar që në minutat e para të procesit mësimor , gjatë gjithë orës së mësimit , madje duhet të vazhdojë edhe pas saj . Për shembull në komunikimin e mësimdhënësit me nxënësin , që në kontrollet individuale apo ballore të nxënësve , kërkohet vëmendje masive për tërë kolektivin e klasës  dhe , njëkohësisht për çdo individ në veçanti , për të mos mbetur asnjë nxënës në harresë , nën hije , duke mos u aktivizuar për shkak të paaftësisë së tij në përgjigje të pyetjeve . Kjo do të na çonte në braktisje pedagogjike , në një cenim të rëndë të këtyre marrëdhënieve . Pra , mes të tjerave , në kontrollin e dijeve duhet shmangur ajo ndjenjë frike , ankthi , që kanë disa nxënës në ketë etapë të orës së mësimit , çka e shprehin me një ” lehtësim ” të tyre , kur fillon mësimdhënësi shpjegimin e lëndës së re , domethënë , kur përfundon të pyeturit e tyre . Krijimi i një atmosfere me interes dhe me veprimtari të gjallë , optimiste për të gjithë , shmangia me çdo kusht e ndjenjës së pasigurisë tek disa nxënës që kanë frikën e mbetjes, ndikon për mbarë në psikikën e nxënësve . Kur ketë frikë e kultivon vetë mësimdhënësi me shprehje dhe veprime të pamatura për disa nxënës me dobësi e zbrazësi në njohuritë , pasojat , dihet janë të mëdha dhe vështirë të riparueshme . Pa u ndalur në etapa të tjera të orës së mësimit , duam të theksojmë se në shpjegimin e lëndës , është me shumë interes roli i mësimdhënësit , paraqitja e tij , të folurit , mimika , gjallëria etj .

Një mësimdhënës që nuk ka të folur të kultivuar , që përdor fraza të rëndomta , nuk e tërheq vëmendjen e nxënësve nëpërmjet shpjegimit të tij . Nëse ai është indiferent ndaj nxënësve që ka përpara , nuk ka se si të krijojë interes dhe t’i tërheqë ata me shpjegimin e lëndës , në pjesëmarrjen e tyre aktive në mësim . Pas një zotërimi të mirë të lëndës , duhet edhe një i folur i përpunuar , një zë normal , për të mos i bezdisur nxënësit , duhet një shikim i preokupuar , dashamirësi , jo i nervozuar , sepse mësimdhënësi nuk do të krijonte interesim tek nxënësit . Në asnjë mënyrë nuk mund të krijojë marrëdhënie të mira me nxënësit një mësimdhënës që shpjegon me nervozizëm , apo një tjetër që gjatë shpjegimit duket sikur flet me vetveten , pa krijuar asnjë emocion tek nxënësit e tij . Mësimdhënësi duhet të sjellë patjetër diçka të re edhe në përforcimin e njohurive të reja , në mënyrë që nxënësit të pyesin lirshëm , të shfaqin mendimet dhe pikëpamjet e tyre , shfaqje të cilat tani në shoqërinë tonë pluraliste demokratike janë aq normale . Një atmosferë e lirë demokratike kërkohet në çdo etapë të orës së mësimit , ajo është imperativ i kohës për marrëdhënie të drejta mes mësimdhënësit dhe nxënësve .

Rritja e efektshmërisë së orës së mësimit është e lidhur edhe me pjesëmarrjen e nxënësve në mësim , me dëshirat , interesat , dhe në mjaft raste edhe me prirjet e nxënësve dhe orientimet , nxitjet e mësimdhënësit në këto fusha . Por para së gjithash , ajo është e lidhur me krijimin e një fryme të ngrohtë bashkëpunimi për realizimin e tyre . Kur ky bashkëpunim nuk sigurohet , mësimdhënësi punon vet në tabelën shkollore , por klasa ose një pjesë e nxënësve nuk e përcjell . Ai vazhdon punën i harruar dhe i shkëputur prej tyre . Kuptohet , rendimenti i orës së mësimit bie . Krijohen zbrazëtira në njohuritë, paraardhëse të ftohjes me mësimdhënësin , lëndën dhe shkollën .

Problemi i marrëdhënieve mësimdhënës-nxënës në orën e mësimit , fiton vlera të reja në ecurinë dhe zgjidhjen e tij , kur nxënësi pyet dhe kërkon sqarime për një paqartësi që i lind , për një problem të caktuar . Çiltërsia e mësimdhënësit në komunikimin me nxënësit , toni i ngrohtë , zgjedhja e kujdesshme e shprehjeve , kthjelltësia e mendimeve dhe sistemimi i tyre , dhënia e mendimeve në mënyrë të përshkallëzuar , nga më e thjeshta tek më e ndërlikuara , nga e njohura tek e panjohura , nga e afërta tek e largëta etj. , e bëjnë nxënësin ta ndjekë mësimdhënësin e tij dhe të bashkëpunojë në procesin mësimor , qoftë edhe në disa lëndë si ato të shkencave natyrore , të cilat jo pakë nxënësve iu dukën lëndë të vështira . Janë të papranueshme rastet , e të cilat janë mjaft të shpeshta në praktikën tonë të përditshme , kur ndonjë mësimdhënës për të mbajtur  ” autoritetin ” e tij dhe të lëndës , paraqitet para nxënësve i ngrysur , i heshtur , duke i parë ata nga lart . Edhe më e rëndë është kjo atmosferë , kur shoqërohet me fjalë fyese për nxënësit , të cilët paraqesin vështirësi në një lëndë të caktuar . Në krijimin e marrëdhënieve të ngrohta mes nxënësve dhe mësimdhënësve , duhet vlerësuar çdo etapë e parashikuar në strukturën e orës së mësimit . Fjala vjen , në formulimin e pyetjeve që u drejtohen nxënësve , të cilat jo vetëm duhet të jenë të formuluara mirë nga ana shkencore , por ato duhet të përshkohen njëkohësisht edhe nga fryma e bashkëpunimit për arritjet e qëllimeve arsimore .

Vëmendja ndaj nxënësit që nuk përparon mirë , nuk duhet të mungojë , as edhe fjalët nxitëse dhe jo denigruese , në mënyrë që mos të ndrydhet personaliteti i tij , të mos fyhet , të përkrahet për të thënë mendimin . Edhe vlerësimi i nxënësit me notë ka ndikimin e tij në marrëdhëniet mësimdhënës-nxënës . Në ato , me një qartësi të veçantë , spikat personaliteti i mësimdhënësit . Motivimi i notës , shoqërimi me shpjegime , pa e tepruar , krijon bindje tek nxënësit . Vlerësimet me opinione kanë pasoja negative në ketë marrëdhënie . Nxënësi e humbë  besimin te një mësimdhënës i tillë , sepse e vret shpirtërisht kur nuk merret në konsideratë puna e tij .

Më sipër , në pika të shkurta , përshkruam disa elemente bazike të cilat sipas shkencave të mësimdhënies , e bëjnë një mësimdhënës të suksesshëm në punën e tij në shkollë . Me fjalë të tjera , në përshkrimin e mësipërm tentuam ta zbërthejmë në gjuhën e shkencës deklarimin e maturantit Mërgim Gara për profesorin e tij Shemsedin Zogaj , i cili që nga paslufta punon në ketë gjimnaz . Sipas fjalëve të Mërgimit ,neve mund të përfundojmë se profesori në fjalë është tip demokrat , që quhet në pedagogji , nga se është organizator i mirë , nxitë nxënësit për punë , i përkrah , u kërkon atyre të ecin rrugës së shkencës duke i respektuar njëkohësisht . Krijon mjedis të ngrohtë në klasë , ka humor , nxitë bashkëpunimin me nxënësit , ndien edhe vet përgjegjësinë për gjendjen në klasë .

Në qoftë se e analizojmë edhe pjesën tjetër të thënies së këtij maturanti , i cili e përshkruan situatën në klasë në orët e lëndëve tjera mësimore , atëherë e vërejmë qartë rolin  e mësimdhënësit në punë me nxënës . Mjerisht duhet të pranojmë patjetër realitetin se në shkollat tona te të gjitha niveleve , numri i mësimdhënësve të tillë është mjaft i madh , e si rrjedhim i kësaj kemi ardhur në ketë gjendje të mjerueshme në të cilën e kemi sistemin arsimor momentalisht . Për fat të keq , numri i mësimdhënësve çfarë është Shemsedin Zogaj marrë në tërësi , mbetet mjaft i vogël . Për ta gjetur shkaktarin e gjendjes aktuale në shkollat tona , nuk është punë e vështirë , sepse është politika e mbrapsht me të cilën kanë udhëhequr pothuajse të gjitha qeveritë njëra pas tjetrës , e që e kanë sjellë shtetin tonë në gjendje të mjerueshme , dhe bashkë me ketë edhe sistemin arsimor . Për shkak të punësimit të militantëve të partive nëpër shkollat tona , ka ardhur gjendja deri në atë shkallë sa nëpër këto të fundit të ndodhin gjëra rrëqethëse të cilat i bëjnë mësimdhënësit në radhë të parë e më pastaj nxënësit . Për të dalë nga situata të tilla , pushtetarët tanë të vetmin ilaç e kanë policinë , të cilën e dërgojnë nëpër ambiente shkollore . Gjithnjë mbesim me shpresë se shoqëria e jonë një ditë do ta marr vetën dhe në ballë të saj do të vjen një pushtet i shëndoshë , i cili shtetin tonë do ta qojë në rrugë të mbarë , e bashkë me ketë edhe sistemit tonë arsimor do t’i japi gjallëri . E për ta bërë ketë duhet patjetër që mësimdhënësit siç është Shemsedin Zogaj t’i mbështeti në të gjitha format në mënyrë meritore .

Sipas fjalëve të maturantit Mërgim Gara , por edhe të shumë nxënësve të gjeneratave të kaluara të gjimnazit ” Hivzi Sylejmani ” , por edhe sipas bisedës telefonike që e kisha me profesor Shemsedinin , del se ky i fundit disa vjet me radhë është shpallur mësimdhënësi më  i mirë në nivelin  komunal të Fushë-Kosovës . Është për të ardhur keq kur , sipas fjalëve të profesor Shemsedinit , vitin e kaluar e atë pikërisht mbrëmjen e 6 marsit ,nga MASHT-i e thërrasin në telefon dhe duke ia uruar fitimin e çmimit ” Adem Jashari ” si mësimdhënësi më i mirë në nivel të Kosovës , i sugjerojnë që të nesërmen të shkoi në hotelin ” Esmerald ” për ta marrë solemnisht çmimin . Mirëpo situata ndryshon brenda natës . Të nesërmen kur profesor Shemsedini shkon në hotelin në fjalë , çmimi i ndahet krejtësisht tjetërkujt .

Për fund patjetër më duhet ta them me krenari se e kam patë fatin të punojë për më se dymbëdhjetë vite në gjimnazin ” Gj. K . Skënderbeu ” në Drenas ( Gllogoc ) së bashku me profesor Shemsedin Zogajn , i cili edhe në atë kolektiv ka shkëlqyer si mësimdhënës mjaft i suksesshëm në mesin e mësimdhënësve në numër mjaft të madh të suksesshëm që atëherë kishte kjo shkollë .

Duke e ditur se vlerësuesi më i mirë për mësimdhënësin është nxënësi i vet e duke e njohur nga afër karakterin dhe burrërinë e profesor Shemsedinit , e them me kompetencë të plotë se për ketë të fundit më të vlershme janë thëniet që i deklaron me respekt dhe këmbëngulje nxënësi i tij Mërgim Gara ( por edhe shumë e shumë nxënës të gjeneratave  të kaluara )  se sa krejt pasuria e atyre që e kanë fituar nëpër rrugë kriminale dhe që e tregojnë karakterin e vet të ulët në hotelin ” Esmerald ” .

Vërejtje:

Ju keni të drejtë ta riprodhoni tekstin tonë, por me kusht që ta citoni burimin e Gazeta Fjala dhe kur ta publikoni shkrimin, ta integroni linkun e artikullit siç vijon: https://gazetafjala.com/kembengulesia-e-nje-maturanti/

Në të kundërtën, ne do të raportojmë tek organet kompetente si dhe pranë Facebook për shkelje të të drejtës autoriale, gjë që sanksionohet nga Facebook dhe mund të ketë pasoja të rënda për faqen tuaj Facebook. Ju faleminderit për vëmendjen si dhe bashkëpunimin.

Redaksia e Gazetës Fjala