Intervistë| Shyqiri Bytyqi: Studentët e kolegjeve private do t’i nënshtrohen provimit shteteror

Autori:Zekirja Shabani

26102178_938409066300171_829040770_o-640x350-1

Rezultatet e një ankete të realizuar ditë më parë nga studentët e gazetarisë, kanë nxjerrë të dhëna shqetësuese për cilësinë e arsimit në vend. Studentët e Universitetit të Prishtinës nuk e dinë kush është “Hasan Prishtina”, emrin e të cilit e mbanë Universiteti, ku ata marrin dije.

Ky është vetëm një nga problemet që e ka alarmuar edhe Ministrin e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Shyqiri Bytyqi. Nga edukimi i keq dhe kultura e papunës që është duke u krijuar në Kosovë, sipas tij mund të shfaqen pasoja vështirë të rikoperueshme për të ardhmen, nëse nuk merren masa tani.

Bytyqi tregon për Gazetën Fjala se ka nisur një reformë të thellë në arsimin publik dhe privat, me qëllim të përmirësimit të cilësisë, pasi në të dyja sektorët thotë se situata është e rëndë.

Derisa në 6 universitetet publike të hapura në kohë fushate elektorale nga Hashim Thaçi, sa ishte kryeministër, pritet të këtë një organizim të stafit e programeve, në kolegjet private pritet të kthehet provimi shtetërorë. Studentët do t’i nënshtrohen provimit shtetëror në momentin kur e përfundojnë një program të caktuar në një fakultet të caktuar.

“Pra, nuk mundemi t’i mbyllim sytë para një gjendje të tillë reale që sot ekziston. Ne sot e dimë që kemi një numër të jashtëzakonshëm të studentëve nëpër këto kolegje, që baraspesha e vlerës së diplomës dhe dijes nuk janë të barabarta”, thotë Bytyqi.

Në këtë intervistë ai flet për super asistenten e teknikut që ligjëronte në 13 lëndë, punësimet familjare në UP, ndikimin politik në arsim, pagat e mësimdhënësve e masat për të dalë nga kjo situatë.

Gazeta Fjala: Çfarë keni pasur në mendje me nismën që u kuptua si alarm për mbylljen e disa universiteteve publike?

Shyqiri Bytyqi: Nuk e kemi qëllimin as me testu dhe nuk e kemi qëllimin as me mbyllë universitete. Ajo, e cila ka qenë që nga dita e parë kur ne kemi marrë përgjegjësinë në Ministrinë e Arsimit dhe kemi vlerësu të gjitha sektorët, është konstatu se nuk është një gjendje e mirë në përgjithësi, qoftë në pjesën e arsimit universitar dhe qoftë në pjesën e arsimit para universitarë dhe ne jemi ulë të bëjmë prioritete se cfarë masa duhet të marrim për të dalë nga kjo situatë të cilën e kemi. Tani jemi përgjegjës dhe nuk mund të themi se po e konstatojmë gjendjen dhe të themi në rregull kjo është situata. Por, çfarë tutje pas konstatimit të gjendjes? Dhe kemi fillu të marrim hapa konkret të marrim hapa konkret në të dy drejtimit, edhe në pjesën e arsimit para universitar edhe në pjesën e arsimit universitar.

Tek pjesa e arsimit universitare, ku përfshihen pjesa e universiteteve publike dhe kolegjeve private si bartës të arsimit universitar, ne mendojmë se ka nevojë për një ndërhyrje dhe ndryshim, gjithmonë duke synuar që do të ngritët cilësia e arsimit universitar qoftë në sistemin public, qoftë në sistemin privat.

Tek çështja e universiteteve publike ka lind nevoja sepse është vërejtur se ka një problematikë tek shumë universitete, të cilat janë hapur dhe nganjëherë nuk e dimë saktësisht qëndrueshmërinë e tyre dhe cilësinë e tyre. Mbi këtë bazë ne kemi ngritë një komision professional, që ka për obligim me pa dhe me vlerësu qëndrueshmërinë e tyre. Varësisht nga ajo që neve do të na rezultoj nga vlersimi që do të bëhet nga ky komision do të vinë edhe konkluzionet tona dhe propozimet konkrete.

Gjatë diskutimeve tona rrugës së punës që është duke e bërë komisioni, ne vazhdimisht diskutojmë dhe shohim se cila është gjendja dhe çfarë planifikohet të bëhet. Pra, thjeshtë nëse rezultojnë që këto universitete nuk kanë qëndrueshmëri dhe nuk kanë cilësi ne duhet ti riorganizojmë. Pra, kjo duhet të qartesohet. Po flasim për një riorganizim dhe në asnjë moment nuk bëhet fjalë për mbyllje. Tani riorganizimi është herët të themi se si do të përfundojë. Mund të ketë riorganizime që  të shëndrrohet në  degë të dy universiteteve  publike në Kosovë, sepse cilësia duhet të jetë më e lartë. Minimumin pretendojmë që të gjitha universitetet publike ta kenë cilësinë e Universitetit të Prishtinës. Minimumi, sepse edhe vetë Univeristeti i Prishtinës ka nevojë të ngritë një standard më të lartë të cilësisë. Këto universitete të kthehen jo vetëm në Universitete mësimdhenie, por të kthehen edhe në hulumtime. Është dicka ajo çka ne pretendojmë  në të ardhmen ta bëjmë. Këtë duhet ta bëjmë vetë universitet, por që ne duhet ta perkrahim si minstri edhe të krijojmë politika dhe hapsira për një gjë të tillë.

Gazeta Fjala: Po besoj që paraprakisht ju keni pasur një të dhënë se në çfarë gjendje, në çfarë niveli janë këto Universitete?

Shyqiri Bytyqi: E dhëna është shumë e saktë, kur flasim për publik, se dalim  edhe te pjesa private. E para, shumica e universiteteve publike, përjashtohet Universiteti i Prishtinës, vazhdojnë që pjesa më e madhe të jenë me staf të angazhuar, nuk kanë staf të rregullt.

Pra, kjo na jep me kuptu që e kemi probem në 7 universitet publike me i mbulu me profesor të rregullt. Por kjo është një e dhënë e parë që neve në bënë që duhet të shohim. Dhe normalisht, kur nuk ka profesor të rregullt shumicë, sepse mund të jetë një pjesë, një përqindje më e ultë, atëherë lind pyetja ku është cilësia, ku është organizimi i këtyre universiteteve publike? Ku është ligjshmëria e këtyre universiteteve? Krejtë këto gjëra kanë bërë që ne duhet ta bëjmë një analizë, të mos flasim pastaj tutje se çka parasheh ligji për arsimin e lartë, që një universitet mund ta mbajë emrin e universitetit.

Aktualisht ne duhet që ta vlersojmë a mundemi  këto universitete me një kohe që ju ka lënë deri më tani me u zhvillu, a e kane rritë atë nivelin e zhvillimit që vërtetë ta mbajnë emrin universitet. Për këtë ka shumë pikëpyetje, që neve na kanë bërë që të fillojmë  t’i shqyrtojmë.

Gazeta Fjala: Tek çështja e ligjshmërisë, vazhdimisht është kritikuar vendimi për hapjen e tyre, për shkak se është parë si i paligjshëm vendimi i ish kryeministrit Thaçi në kohë fushatë elektorale. A e shihni ju çështje fushate apo…?

Shyqiri Bytyqi: Shiko, unë jam prej atyre që mbrapa nuk kthehem me analizu se pse e kanë bërë dhe cili ka qenë qëllimi. Për mu është e ardhmja. Cila do të ishte e ardhmja më e mirë e këtyre universiteteve karshi qëllimit që e kanë për t’i edukuar studentët tanë në nivelin çfarë sot kërkohet. Kjo është ajo që më bënë të jem sa më përgjegjës pa dashtë fare tash me u marrë me të kaluarën. Sepse fundja e fundit, është vendim i parlamentit që është ba ni aprovim i këtyre universiteteve.

Ajo cka muj me ju thanë sot është që nuk është bërë një analizë paraprake. Të themi një vlerësim se a kemi nevojë të hapim të gjitha këto universitete dhe nëse kemi nevojë për çfarë programi ka nevoje secili regjion që janë hapë ato universitete dhe do t’i ndihmojnë të rinjtë. Po të ishte bërë një kësi lloj analize, një kësi lloj vlerësimi, atëherë ndoshta do të kish rezultu edhe në format e tjera të vleresimit të universiteteve. Kjo nuk është bërë dhe këto janë pasojat që na detyrojnë neve ta bejmë, pasi këto vetëm janë në funksion dhe janë hapur. Edhe pse me vonesë, është më mirë prapë të bëhet tani.

Tash, mund të jetë një riorganizim tjeter, mund të jetë formë tjetër e profileve tona të universiteteve. Nuk kemi nevojë, ajo çfarë dihet sot sakt, ne nuk kemi nevojë që në çdo universitet publik t’i kemi programet e njëjta të cilat i ka Unviersiteti i Prishtinës. Çdo universitet publik pothuajse ka fakultet juridik dhe fakultetin ekonomik, pra e cila ështe një kuadër, për të cilin nuk ka Kosova mungesë.

Gazeta Fjala: Kur do te kemi një raport të komisionit që të dihet saktë se çfarë është bërë?

Shyqiri Bytyqi: Unë shpresoj shumë që brenda muajit janar, themi ndoshta edhe brenda dhjetë ditëshit, ta kemi një raport, i cili do të na sjellë gjendjen reale që e kemi në këto universitete. Do të na sjellë edhe propozime konkrete se si të dalim nga kjo situatë dhe ne pastaj do të ulemi së bashku edhe me kabinetin edhe njohës të tjerë, do t’i diskujtojmë propozimet tona konkrete per të dalë nga kjo situatë. Pra, ajo çfarë dihet sigurt që do të dalim me propozime konkrete.

Studentët e privatëve do t’i nënshtrohen provimit shtetëror

Gazeta Fjala: A do të përfshihen edhe universitete private në analizën e të njëjtit komision apo vetëm këto publike?

Shyqiri Bytyqi:  Njëherë për njëherë jemi në fazën e universiteteve publike. Qasja ndaj kolegjeve private ka një qasje tjetër, sepse nuk mundemi me vendime politike. Pra, kur flasim për universite publike e kemi shumë ma lehtë sepse munden veprimet politike me ndiku pozitivisht në riorganizimin e tyre. Lidhur me kolegjet private  është një çështje tjetër për të cilën ne e kemi pasur një takim me  rektorët e ktyre kolegjeve. Ajo çfarë fillimisht kemi kërku nga këto është që të fillojë secili te shtepitë e tyre të vendos një rend dhe rregull. Ata e kanë për obligim. Ua kam bërë të qartë Rektorëve që në ditën e parë kur kam marrë përgjegjesinë, si Ministër. Ju kam ba ftesë të gjithë profesionistëve dashamirë të arsimit, bartësve të arsimit të bashkëpunojmë, edhe kjo ftesë ka vlejtë edhe për rektorët e këtyre kolegjeve se janë bartës të arsimit universitar dhe …

Gazeta Fjala: Megjithatë, në mes teje dhe këtyre kolegjeve ekziston një Agjenci e Pavarur e Akreditimit që vazhdimisht është kritikuar për zbutje të qëllimshme të kritereve për shumë kolegje. Si do mund ta anashkaloni ose cili mund të jetë efekti i vendimeve tuaja kundrejt këtij agjencioni?

Shyqiri Bytyqi:  Konsideroj se po flasim për dy gjëra. Agjencioni i Akreditimi është Agjencion i pavarur, e ka për obligim bazuar në rregullore dhe ligj që ti akreditojë programet  të cilat i plotësojnë kriteret në secilin kolegj sipas kërkesave ligjore. Ndërsa lidhur me atë se cila është gjendja e cilësisë që sot kolegjet tona kanë në lëshimin e diplomës, në regjistrimin e studentëve, pra nuk është pjesë e vetme e agjensionit të akreditimit. Është përgjegjesi e të gjithë neve ku perfshihen në veçanti vëtë bartësit e këtyre kolegjeve.

Ajo që ne, ju kemi ba të qartë këtyre përgjegjësve të këtyre institucioneve, ju kemi thënë që ju duhet ta vendosni rregullin dhe rendin në shtëpitë e juaj që nga regjistrimi. Kur duhet të fillohet regjistrimi i studentëve e deri te marrja e një diplome, e cila diplomë duhet të jetë me barasvlerën e dijes qe ai student e fiton tek ju. Nëse nuk janë të gatshëm këta bertës të këtyreve institucioneve me ba veprime të tilla ne jemi të detyruar të marrim masa. Pra, nuk mundemi t’i mbyllim sytë para një gjendje të tillë reale që sot ekziston. Ne sot e dimë që kemi një numër të jashtëzakonshëm të studentëve nëpër këto kolegje që baraspesha e vlerës së diplomës dhe dijes nuk janë të barabarta.

Andaj ne duhet të marrim masa ndaj tyre. Ne jemi të gatshëm me bashkepunu me të gjitha kolegjet  që bashkarisht të gjejmë zgjidhje se si me dalë nga kjo situatë. Në të kundërtën nëse nuk kanë vullnet ata në do të marrim masa, të cilat do të jenë masat tonë, masat ligjore.

Gazeta Fjala: Deri ku shtrihet autoriteti juj ndaj tyre?

Shyqiri Bytyqi:  Autoriteti i jonë ligjor shtihet deri në maksimum, për të vendosur rend dhe ligj. Ne do të vendosim nëse këto nuk do të jenë të gatshëm, e kemi ba të qartë këtu në takim, sepse ne gjerat i kemi të hapura. A dojmë diçka të ndryshojmë e të bëjmë mirë, apo do të vazhdojmë me avazin e vjetër?” Unë nuk jam i interesum me avazin e vjetër. Jam i interesum që bashkërisht të gjejmë zgjidhje, në të kundërtën ligji do të vendos minimumin provim shteteror. Studentët do t’u nënshtrohen provimit shteteror ne momentin kur e përfundojnë  një program të caktuar në një fakultet të caktuar.

Gazeta Fjala: Pas diplomimit është fjala…?

Shyqiri Bytyqi:  Mund ta quajmë kur e përfundon pjesën e provimeve që janë paraparë me syllabusin e programeve të caktuara dhe në fund pasi që të merr diplomë duhet t’i nënshtrohet provimit shteteror. Kjo nuk është zgjidhje e përhershme por është zgjidhje kalimtare sepse nuk po ka zgjedhje tjera. Nëse ata nuk janë të vullnetshëm me ba një gjë të tillë dhe mund të ketë … sepse ne jemi në trajtim të ligjit të arsimit të lartë, dhe mund të ketë kategorizim dhe në diploma.

Gazeta Fjala: E a garanton ky provim shtetëror cilësi apo është vetëm një formë e vënies së rregullit?

Shyqiri Bytyqi:  Nuk garanton 100% cilësi sepse cilësia direkt është e lidhur me personat përgjegjës në këto kolegjë edhe në çdo universitet. Por ajo çfarë vendos, vendos një rregull. I mbronë të gjithë studentët të cilët vërtetë bëjnë një punë të jashtëzakonshme gjatë studimeve të tyre që fitojnë një dije që është e barasvlefshme me diplomën të cilën e marrin.

Pra, nëse ne do të fillojmë  me i kategorizu diplomat, kjo do t’i detyrojë edhe studentët të mendojnë momentin kur regjistrohen. Do të kërkojnë kolegje të cilat vërtetë ofrojnë cilësi gjatë studimeve, sepse për punësim do ta kenë shumë vështirë.

Ideja e përgjithshme, une e konsideroj që është prioritet i qeverisë që ne punesimin ta orientojmë te sektori privat, mos të jetë sektori publik faktor kyq në punesimin e të rinjëve tanë, dhe ne kur do ta kthejmë punësimin në sektorin privat, paramendoni a do të ketë mundësi një i ri që do ta ketë diplomën e kategorisë së dytë të punësohet. Sepse secili do t’ia kërkoj diplomën e kategorisë së parë.

Gazeta Fjala: A ekziston nje model i tillë diku apo është një praktikë e re për Kosovën?

Shyqiri Bytyqi:  Ka modele të përafërta, po ne po ua pershtasim gjithmonë rrethanave tona. Unë prap nuk kisha dëshiru që të jetë arbitrar ky vendim, sepse kisha dëshiru atë çka e kemi bisedu, jo në afat shkurtë po kemi bisedu koxha gjatë me kolegjet, që pra vetë kolegjet të vendosin rregull, të orientohen në profesionet të cilat ne i kemi mungesë në Kosovë. Tregu I punës po kërkon krejt profesione tjera në krahasim me atë çfare ofrojnë sot këto kolegje.  Pra, më lehtë se sa kolegjet private të kthehen në elitë të kolegjeve nuk ka. Shumë më lehtë e kanë kolegjet se sa vetë universitet publike, dhe unë ju kam thënë hajdeni kthehuni bahuni elitë të kolegjeve. Të filloi studenti të bëhet krenarë që e ka kryer, të themi në X kolegjin, e të thotë unë e kam marrë një diplomë sepse ndighem krenarë.

Gazeta Fjala: Kjo shihet që do të ketë një kosto për kolegjet, por edhe për universitetet publike nëse donë të përmirësohen, duke filluar nga stafit akademik që kanë vend pune në dy sektorët e numri i madh i programeve të ngjashme. A keni menduar për masa në këtë drejtim qoftë për stafin qoftë për programet?

Shyqiri Bytyqi: Shiqoni, e para te riorganizimi nëse kthehemi edhe njëherë, ajo që ne po mendojmë te universitetet publike, nuk prek shumë te çështja e punësimit, sepse ne po flasim për një riorganizim. Riorganizimi kupton vazhdon punën fakulteti i njëjtë me mësimdhënësit e njëjtë, por që mund të mos ketë nevojë të kemi një rektor, por që mund të flasim për humbjen e një vendi të punës të një rektori, që unë e konsideroj që pavarësisht peshës së madhe që mund ta ketë një rektor nuk duhet të jetë shkaku kryesor i asaj që ne po synojmë me riorganizu shumë ma mirë e që edukimi i tillë do të jetë i nivelit shumë ma të larte. Nuk është peshë e barabartë dhe nuk duhet farë  të mendohet.

Por në tërsi nuk prek çështjen e punësimit, sepse shumica e mësimdhënësve do të vazhdojnë një, e dyta, flasim për një numër të madh të mësimdhënësve të angazhuar, dhe kur themi mësimdhënës të angazhuar e kanë një vend pune diku tjetër, e kanë të garantuar shumica në Uuniversitetin e Prishtinës, që faktikisht nuk prek vende të punës.

Pastaj mund të themi riorganizimin  e programeve.  Jam dakord, sa mund të ketë dikush që mund ta humb një vend pune mund ta fitoj dikush tjetër sepse do të krijohet një program tjetër. Aq më shumë për ato programe që sot kemi më shumë nevojë në Kosovë dhe që mungon në tregun tonë të punës.

Gazeta Fjala: Minister, së fundi kemi raportu për dy fakultete ku profesorët kanë angazhuar femijët e tyre si asistent, për profesor që me qellime të caktuara pergatisin terrenin për punesimin e familjarëve të tyre, për asistent që kundërligjshëm ligjëron 13 lëndë. Bëhet fjalë për fakultetin Teknik dhe atë të mjeksisë. Cilat janë kompentencat e ministrit për të fillu një riorganizimi në këtë drejtim?

Shyqiri Bytyqi: Në momentin kur fillojmë me bisedu për një sector e shhni sa problem të mëdhaja dalin.  Secili sektor ka problem. Brenda sistemit arsimor ka probleme të shumta dhe që të themi ne  brenda një periudhe të shkurtë do ta rregullojmë mund te jete një fjalorë keshtu sa për ta thënë por është goxha e pamundur që ta bëjmë. Ne nuk duhet të ndalemi. Hap pas hapi duhet të fillojmë të marrim masa që këtë gjendje ta ndryshojmë. Nuk mund të rregullohet menjeherë, do të na marr kohë. Megjithatë unë kërkojë që duhet të jetë një mobilizim shumë më i madh i të gjithëve, përfshirë rregullimet në një fakultet, që i bie që pergjegjesit e një fakulteti duhet të jenë ate të cilët duhet të mobilizohen dhe të jenë më përgjegjës në universitetin përkatës. Pra, na duhet një gamë shumë më e madhe e individëve që kanë pozita përgjegjëse deri të personi që është mësimdhënës, pra ta ketë një përgjegjësi shumë më të madhe. Nuk do të rreshtemi që ti verifikojmë problemet që ekzistojnë. Gjithnjë do të mundohemi me gjetë zgjidhje, por kjo do të na merr shumë kohë. Nuk e kemi mundësinë që për një kohë shumë të shkurtër të ndryshohen shumë gjëra.

Të njëjtën gjë e kemi edhe te pjesa e studimit parauniversitar. Ne non-stop flasim që ka nepotizëm, ka implikime të politikës brenda sistemit arsimor dhe duhet të shohim se cila do të jete zgjidhja e mundshme që të dalim nga kjo situatë. Çfarë do të thotë kjo? Që vyn një angazhim i jashtëzakonshëm i pjesës së nivelit lokal që nga  kryetari i një komune e deri te drejtori i shkollës përkatëse që të angazhohemi të gjithë sëbashku të mos të vazhdoj gjendjen aktuale. Apsolutisht pa i largu edhe prinderit që duhet të fillojnë me marrë një rol shumë më të rëndesishëm. Sot kishim një takim me kabinetin tonë dhe diku nja 30 minuta diskutuam si ti qasemi zgjedhjes së drejtorëve të shkollave. A ta gjejmë një model tjeter, sepse ky model po shihet që nuk është duke funksionuar mirë, a ka ndërhyrje politike, a ka nepotizëm, a po ka diçka që nuk po shkon?. Të ulemi së bashku t’i thërrasim edhe njohës të arsimit edhe niveli lokal edhe ta bëjmë bashkë një riorganizim tjetër të zgjedhjes së drejtorëve.

Ne jemi duke prekur çdo pjesë por nuk mundemi me një afat të shkurtë t’i rregullojmë problemet. Ajo çka ne po kërkojmë është njëherë që të fillojnë vetë bartësit t’i zgjidhin problemet që ekzistojnë dhe çdo bartës i përgjegjësisë, themi në çdo universitet apo qoftë në nivelin e sistemit arsimor parauniversitar do ta ketë mbështetjen tonë pa rezervë për me ndryshu gjendjen. Po aty pastaj ku nuk lëvizin fare dhe mund të ketë pengesa, ne do të jemi ata që do të ndërhyjmë.

Gazeta Fjala: Ju po thoni që do t’i ofroni mbështjetje parezervë bartësve të institucioneve përkatese, por ju a e keni guximin dhe mbështetjenper me nisë një reform të thellë në arsim? Zakonisht arsimi është konsideru si fusha më me interes për politikën për punesim në masë.

Shyqiri Bytyqi:  Të  themi që po konstatojmë që nuk jemi mirë dhe nuk kemi guxim që kjo të ndryshojë nuk mund të shkojnë bashkë. Këtë pyetje ne është dashtë me ja ba vetes para se me marrë përgjegjësinë si minstër. Momentin kur e kemi marrë nuk flasim më fare për guximin dhe nuk flasim më për masat që duhet t’i marrim… Frika e madhe është a jemi duke i gjetur zgjidhjet e duhura. Kjo do të jetë për mu frika më e madhe. Se a do të kemi guxim me fillu projekte për me ndryshu fare nuk e kemi atë problematic. Problematika e vetme për mu dhe frika është nëse vërtetë ne jemi duke i gjetur zgjidhjet adekuate. Se nëse jemi duke i gjetur zgjidhjet adeukate ne nuk do të ndalemi.

Gazeta Fjala: Nëse ka një matje ose një hulumtim qoftë edhe prej Institucioneve tjera, sa kohë merr ndryshimi i cilësisë  në Institucionet Edukativo-arsimore në nivel të kënaqshëm?

Shyqiri Bytyqi: Çfardo mase, po flasim për masa të reja e jo për masa që kanë nis më herët por që tani mund ta ngrisim në nivel më të lartë përdorimin e tyre e këtyre masave. Por, po flasim për masat e reja, nuk ka gjasë që për një periudhë të shkurtë të tregohen rezultate, minimumi mund të jetë katër vite. Pas katër vite mund të fillojnë të tregohen rezultatet e para, kjo nuk do të thotë që brenda këtyre viteve që nuk do të tregohet fare ndryshimi, do të ketë ndryshime . Por , ajo që a e kemi realizu  atë të qëllumen, ajo frika jem se a e gjejmë ma të qëlluemen  do të shihet pas katër viteve.

Bytyqi: është shqetësuese nëse studenti jonë nuk e di kush është Hasan Prishtina

Gazeta Fjala: Rezultatet e një ankete të realizuar para pak ditësh nga studentët e gazetarisë tregojnë se një pjesë e madhe e studentëve nuk e njohin Hasan Prishtinën, emrin e të cilit e mbanë Universiteti i Prishtinës. Kush janë fajtorë që studentët nuk e dinë kush ishte Hasan Prishtina?

Shyqiri Bytyqi: Po përgjigjem shkurtë, se thonë që për me u përgjigjë shkurt duhet me mendu shumë. Për me u përgjigj shkurtë fajtorë është e gjithë shoqëria. Ky është ai problemi kyq. E gjithë shoqëria duhet me kuptu mirë anën e arsimit, e gjithë shoqëria vërtetë duhet të angazhohet për me ndryshu. Nëse dojmë vërtetë ta ndryshojmë  gjendjen në arsim, nëse nuk angazhohemi të gjithë, tërë ditën mund ta lëmë dikë fajtorë, po skena me e zgjidh problemin. Duhet me pa a jemi të interesum  me lanë dikë fajtorë apo jemi të interesum me zgjedh problemin. Unë jam pjesë e kësaj me e zgjedh problemin. Dhe nëse jemi me zgjedh problemin, duhet me qenë e gjithë shoqëria që ta përmirësojmë. Pra nga prindi që të interesohet sa po arrin sukses nxënësi, kush po e mëson atë nxënës, a është tu e dhanë atë që po don prindi. Nga mësimdhënësi që shkon në klasë dhe duhet ta dijë që e ka një përgjegjësi të jashtëzakonshme. Nuk e ka një vend pune kot, sa me marrë një pagë, po është një mësimdhënës që është tu e përgaditë një të ri  për të ardhmen e tij. Nga përgjegjësi i shkollës, se sa ka vullnet një përgjegjës i shkollës dhe shkolla e tij me qenë shkolla ma e mirë e mundshme e deri të Ministri. Dhe nëse të gjithë jemi tu e kuptu rolin që e kemi, kemi me arritë me ndryshu. Nëse nuk jemi duke e kuptu, është rrezik që të vazhdojë edhe një kohë të gjatë kjo situatë të cilën ne e kemi. Unë jam duke i theksuar disa hërë dy çështje të rëndësishme e që janë të dëmshme për neve. Edukimi i keq, pra edukimi jo i mirë dhe kjo kultura e papunës që është duke u krijuar në Kosovë. Nëse nuk marrim masa kemi me pas afatgjatë këtë problem. Janë disa probleme që krijohen sot edhe i eliminojmë nesër, këto janë të vogla. Çfarëdo dëmi që krijohet sot, e që mund të eliminohet janë të vogla. Por, edukimi dhe kjo kultura, na vyn pastaj kohë e gjatë me e rikthy në gjendjen çfarë ish dashtë me qenë. Andaj është shqetësuese nëse studenti jonë, i cilitdo fakultet, cilitdo kolegj nuk e di kush është Hasan Prishtina, është vërtet shumë shqetësuese.

Gazeta Fjala: Në gjithë këtë rreth të përgjegjësve që përmende, përjashtohet studenti?

Shyqiri Bytyqi: Nuk do ta kisha përjashtuar fare as studentin. Kur thash shoqëria, jemi të gjithë.

Gazeta Fjala: një problem tjetër është pesha e rëndë e çantave të nxënësve në shkolla. Çfarë do të bëhet për eliminuar telashet me qanta?

Shyqiri Bytyqi: Padyshim, ne e kemi thënë që në kuadër të prioriteteve tona, e kemi edhe mësimin tërë ditor. Por, me ato rezultatet që na kanë ardhë, kemi mungesa të mëdha të shkollave. Nuk është lehtë që ti ndërtojmë gjithë ato shkolla. Po flas gjithëherë nga rezultatet e analizave që kemi bërë, mungojnë diku 82 shkolla dhe nevojiten 45 aneksë shtesë.

Mësimi tërë ditor, do ta eliminonte këtë problematikë të qantave, sepse do të zhvillohej edhe mësimi i detyrueshëm, mësmi për çështjen e detyrave të shtëpisë dhe të aktiviteteve tjera. Ky ka qenë një element të cilin ne do të vazhdojmë që ta kemi në prioritet tonë mësimin tërë ditor. Në shkollat që do të ishte e mundur të zhvillohej me kushtet që i plotësojnë do të bëhet mësimi tërë ditor dhe do të eliminohet kjo problematikë. Ndëra te pjesa tjetër, duhet të mendojmë që të gjejmë zgjidhje. Unë e kam një informacion nga Shqipëria që ata e kanë ba një model të ri për me e eliminu këtë problem, por ne duhet ta analizojmë se cila do të jetë mënyra tjetër përpos mësimit tërë ditor për ta eliminu problemin e peshave të rënda të qantave që e kanë nxënësit.

Gazeta Fjala: Të hënën fillon mësimi në Kosovë ndërsa sindikata e arsimit ka kushtëzuar me ngritjen e pagave. A është zgjidhur problemi me pagat e mësimdhënësve?

Shyqiri Bytyqi: Kjo çështja e pagave është ba si politikë ditore dhe unë për politika ditore nuk kam qef me diskutu. Nëse e shohim general, a ka nevojë të kemi rritje të pagave, normal që për secilin sektor, mirë është të kemi ngritje të pagave. Por, kjo duhet të shihet me mundësitë buxhëtore. Ajo qka është e mundur me mundësitë buxhetore, unë jam i gatshëm me i përkrah edhe rritjen e pagave në sektorin e arsimit.

Gazeta Fjala: Ata (mësimdhënësit) kanë kërcenuar me grevë. Çka nëse nuk nis mësimi?

Shyqiri Bytyqi: Unë konsideroj se qdo kërkesë nga kushdo që vjen duhet të jetë një kërkesë reale e ciloa mund të realziohet. Unë sot kisha takim Sindikatën e Pavarur dhe ata i dinë saktë qëndrimet e mia. Unë jam i gatshëm me thanë po, po e bëjmë këtë, nëse kjo realizohet. Nëse nuk mund të realizohet nuk jam.

Unë konsideroj që ata janë bashkëpunëtorë me neve dhe do të jem shumë realist. Së pari do ta shohin vendosmërinë tonë për me i përkrah sistemin arsimor, mësimdhënësit dhe mbi këtë bazë do ta gjejmë gjuhën e përbashkët. Mirëpo, ata janë të sigurtë se ajo qka është e mundur për tu bërë për mësimdhënësit nuk do të ketë aspak vullnet nga ana ime për të mos u bërë. Unë jam i gatshëm me ba qka mundem me ba, por jo për politika ditore./Gazeta Fjala/. (Tekstit i koontribuan edhe Arjeta Shabani e Valona Hasani).

Vërejtje:

Ju keni të drejtë ta riprodhoni tekstin tonë, por me kusht që ta citoni burimin e Gazeta Fjala dhe kur ta publikoni shkrimin, ta integroni linkun e artikullit siç vijon: http://gazetafjala.com/analiza/intervisteshyqiri-bytyqi-studentet-e-kolegjeve-private-do-ti-nenshtrohen-provimit-shteteror/

Në të kundërtën, ne do të raportojmë tek organet kompetente si dhe pranë Facebook për shkelje të të drejtës autoriale, gjë që sanksionohet nga Facebook dhe mund të ketë pasoja të rënda për faqen tuaj Facebook. Ju faleminderit për vëmendjen si dhe bashkëpunimin.

Redaksia e Gazetës Fjala